Dorp doet de tuin van een hartpatiënt
Het platteland kreunt onder de bevolkingskrimp. Scholen gaan dicht, jonge gezinnen trekken weg, de dorpskroeg sluit en voor winkeliers valt er soms geen droog brood meer te verdienen. Hoe wapenen dorpsgemeenschappen in het Noorden zich tegen het ontstaan van spookdorpen? Aflevering 6 in de serie Ons Dorp: Harpel
Door Tammo Beishuizen
Vorige maand is dorpshuis Ons Buurthoes weer voorzien van een nieuwe verflaag. Natuurlijk hebben veel dorpelingen dat in hun vrije tijd gedaan. Daar komt nagenoeg geen bedrijf aan te pas. En de barbecue was met 53 eters ook al reusachtig goed bezocht.
De betrokkenheid in Harpel is groot. Noaberhulp is bijna uitgevonden in de buurtschap vlakbij Vlagtwedde. Laatst nog had iemand problemen met z’n hart. Nou mooi dat z’n tuin door de Harpelers werd onderhouden. Iedereen schiet elkaar in tijden van nood te hulp. “Dat is bijna vanzelfsprekend”, zegt Ingrid Bamborough. “Ja, een mooie achternaam he. M’n man komt uit Engeland, maar ik heb een Nederlands paspoort. Ik ben zogezegd import.”
Twee jaar woont ze in Harpel. Ze kwalificeert de gemeenschap als uiterst hecht. “Maar je moet er natuurlijk wel open voor staan.” Vandaar dat ze in Plaatselijk Belang is gaan zitten. Want, eerlijk is eerlijk, het verenigingsleven bloedt een beetje dood. En Plaatselijk Belang wil toch nog een beetje organiseren voor de medebewoners. “Het moet nog een beetje leefbaar zijn. Het is te hopen dat de school openblijft.”
De enige school die het dorp rijk is heet De Rots. Een christelijke basisschool met enkele tientallen leerlingen. Ze zitten tegen de ondergrens aan, maar in het dorp heeft iedereen de stille hoop dat ze in 2020 toch het honderd jarig bestaan kunnen vieren. Dat zou al heel wat zijn. Want, Harpel is zo’n dorp waar niet meer gebouwd mag worden. De provincie heeft er een stokje voor gestoken. Dat vinden ze van Plaatselijk Belang niet leuk. Starterswoningen zijner nauwelijks. Dus, gezinnen in dop zijn schaars en tja, dat zal de school op den duur ook merken. Een supermarkt is er al tientallen jaren niet meer. Voor de boodschappen zijn de inwoners op Vlagtwedde of het grotere Stadskanaal aangewezen, of op de bezorgdienst. Niet erg, want het landelijk wonen vergoedt veel, danwel niet alles.
Als er al wat leefbaarheid is in Harpel is het te doen in Ons Buurthoes. Letterlijk het centrum van het dorp. Om de stille, donkere wintermaanden een beetje op te fleuren wil Plaatselijk Belang één keer in de maand op vrijdag een spelletjesavond organiseren. Hoe dat bekend wordt gemaakt? Gewoon deur aan deur en een briefje door de brievenbus. Heel persoonlijk. Dat telt nog in Harpel. Maar hoe lang nog?
Zwaaien oké, maar kom niet op mijn erf
HARPEL ON-LINE
Harpel is één van de zestig dorpen en gehuchten van Vlagtwedde. Het telt 144 inwoners. De laatste weetjes over het dorp staan op de lokale site: Harpel on-line. Webmaster is Abel Tempel.
Er zijn van die gehuchten die zich lenen voor luistertapes. Harpel is zo’n voorbeeld. Je hoort de stilte op je afkomen. Alleen het geruis van eiken bladeren, wuivend graan en vogels die het hoogste lied zingen gaan door de buis van Eustachius. Harpel, klinkerwegen, boerderijtjes, huizen en de pal achter het dorp liggende aardappelvloeivelden van Avebe. Harpel en leefbaarheid. Het lijkt zo op het oog geen vlekkeloze twee-eenheid. Maar schijn bedriegt, weten de inwoners van het dorp enthousiast te vertellen.
In Harpel worden toevallige passanten net zo joviaal begroet als de autochtone bevolking. Vriendelijkheid op en top.
Maar wat verder wél weer opvalt is het hoge moyenne bordjes met daarop een hondenkop en de waarschuwende tekst: ‘hier waak ik voor mijn baas’. Zwaaien oké, maar kom niet op m’n erf lijken de inwoners te willen uitdragen.
De Harpelerweg is de hoofdader van het dorp. Klinkers liggen zo fraai in de straat dat je auto mooi in cadans wordt gehouden. De weg wordt omzoomd door statige eiken. Het lijkt alsof je door een tunnel van eikenbladeren rijdt. Naast een boerderij wappert maandagse wasgoed aan een strak getrokken lijn. Even verderop ligt het Mussel-A-kanaal Oost. Vissers zitten aan de walkant en turen naar hun dobbertje. Is er een mooiere stek denkbaar?
Misschien nog een tip. Er groeit en bloeit zoveel moois bij de weg, langs en in de sloten dat een veldboeket samenstellen geen moeilijke opgave is. Harpel is een natuurrijk dorp.